ค่าทำแม่พิมพ์ฉีดพลาสติกราคาเท่าไหร่? ราคาจริงจากโรงงาน

โดย คุณศรายุธ กรรมการผู้จัดการ S.C.S. Plastic · อัปเดต 15 ตุลาคม 2569 · อ่านประมาณ 8 นาที

ค่าทำแม่พิมพ์ฉีดพลาสติกในไทยมีตั้งแต่หลักหมื่นไปจนถึงหลักแสนบาท สำหรับชิ้นงานขนาดเล็กที่รูปทรงไม่ซับซ้อน แม่พิมพ์ของเราเริ่มต้นประมาณ 40,000 บาท ชิ้นงานที่ใหญ่ขึ้นหรือมีกลไกในแม่พิมพ์มากขึ้นจะแพงขึ้นตามลำดับ

แม่พิมพ์คือต้นทุนก้อนใหญ่ที่สุดของการผลิตสินค้าพลาสติก แต่หลายโรงงานไม่บอกตัวเลขจนกว่าจะเห็นแบบ บทความนี้บอกตัวเลขจริงจากโรงงานของเรา อธิบายว่าอะไรทำให้ราคาขึ้นหรือลง และสิ่งที่ควรรู้ก่อนจ่ายค่าแม่พิมพ์

สารบัญ

1. ค่าทำแม่พิมพ์ฉีดพลาสติกเริ่มต้นเท่าไหร่?
2. ค่าแม่พิมพ์ที่จ่ายไป ได้อะไรบ้าง
3. 5 ปัจจัยที่ทำให้แม่พิมพ์ถูกหรือแพง
4. แม่พิมพ์เป็นของใคร ใครเก็บ ใครซ่อม?
5. ทำแม่พิมพ์ใช้เวลากี่วัน?
6. ต้นทุนแฝง และวิธีเทียบใบเสนอราคา
7. 3 วิธีลดค่าแม่พิมพ์โดยไม่เสียคุณภาพ
8. ต้องเตรียมอะไรก่อนขอราคาแม่พิมพ์
9. คำถามที่พบบ่อย

1.ค่าทำแม่พิมพ์ฉีดพลาสติกเริ่มต้นเท่าไหร่?

แม่พิมพ์ฉีดพลาสติกสำหรับชิ้นงานที่รูปทรงไม่ซับซ้อน เริ่มต้น 40,000 บาท ชิ้นงานที่มีรูหรือร่องด้านข้างจะมีราคาสูงขึ้นตามความยากของแม่พิมพ์ ราคาจริงจะประเมินจากรูปหรือชิ้นงานตัวอย่าง ซึ่งเราประเมินให้ฟรี

แม่พิมพ์ไม่มีราคาตายตัว เพราะแม่พิมพ์แต่ละชุดสร้างขึ้นเพื่อชิ้นงานชิ้นเดียว ฝาขวดสองแบบที่หน้าตาคล้ายกันอาจราคาต่างกันมาก ขึ้นอยู่กับลักษณะและรูปทรง บางงานดูชิ้นใหญ่แต่ระบบแม่พิมพ์ไม่ซับซ้อน ค่าแม่พิมพ์อาจถูกกว่าชิ้นงานเล็กบางตัวด้วยซ้ำ เราจึงบอกได้แค่ราคาเริ่มต้น และประเมินราคาจริงจากแบบของคุณ

โรงงานเรามีเครื่องฉีด 6 เครื่อง ขนาด 110–180 ตัน รับชิ้นงานน้ำหนักไม่เกิน 200 กรัมต่อชิ้น เช่น ฝาขวด กระปุก ถ้วย ชิ้นส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้า และอะไหล่ขนาดเล็ก ชิ้นงานขนาดใหญ่อย่างตะกร้าหรือถัง ต้องใช้เครื่องที่ใหญ่กว่านี้ ซึ่งเราไม่ได้รับ

ดูตัวอย่างแม่พิมพ์ที่สร้างจริงได้ที่หน้า ตัวอย่างแม่พิมพ์ของโรงงาน

2.ค่าแม่พิมพ์ที่จ่ายไป ได้อะไรบ้าง

ค่าแม่พิมพ์ไม่ใช่ค่าเหล็กก้อนเดียว เงินก้อนนี้ครอบคลุมงานหลายขั้นตอนกว่าจะได้แม่พิมพ์ที่ฉีดชิ้นงานได้ตรงแบบ

• ออกแบบแม่พิมพ์ วางตำแหน่งทางเข้าพลาสติก ระบบหล่อเย็น และวิธีดันชิ้นงานออก ให้ชิ้นงานฉีดเต็ม ไม่ยุบ ไม่บิดงอ
• เหล็กและโครงแม่พิมพ์ ส่วนที่เป็นรูปชิ้นงานเราใช้เหล็ก P20 หรือ SKD เป็นหลัก ส่วนโครงและแผ่นประกอบ เช่น แผ่นรอง ขาโต๊ะ และแผ่นดันชิ้นงาน ใช้เหล็ก S50C ทั้งหมดเป็นเหล็กมาตรฐานที่โรงงานแม่พิมพ์ส่วนใหญ่ใช้
• งานขึ้นรูปเหล็ก กัดด้วยเครื่อง CNC ทำรายละเอียดเล็กด้วยเครื่อง EDM แล้วขัดผิวตามที่ต้องการ
• ฉีดทดลองและปรับแก้ ฉีดชิ้นงานตัวอย่าง วัดขนาด แล้วปรับแม่พิมพ์จนได้ชิ้นงานตามแบบ

ที่โรงงานเรา ส่วนใหญ่ไม่คิดค่าออกแบบ เพราะลูกค้ามักมีแบบหรือชิ้นงานตัวอย่างอยู่แล้ว เราช่วยปรับรูปทรงและระบบแม่พิมพ์ให้ตอนคุยงานโดยไม่มีค่าใช้จ่าย การแก้แบบเล็กน้อยที่ไม่กระทบแบบเดิมมากก็แก้ให้ฟรี และฉีดทดลองไปจนชิ้นงานผ่าน ส่วนใหญ่ไม่เกิน 3 ครั้งก็ใช้งานได้

จากประสบการณ์กว่า 30 ปี แม่พิมพ์เหล็กเหล่านี้ที่ได้รับการดูแลต่อเนื่อง ฉีดได้หลายล้านชิ้นและใช้งานได้หลายสิบปี

ใบเสนอราคาที่ดีควรแยกรายการให้เห็น ถ้าได้ตัวเลขมาก้อนเดียว ให้ถามต่อทันทีว่ารวมการฉีดทดลองและการแก้ไขแล้วหรือยัง เพราะตรงนี้คือจุดที่ค่าใช้จ่ายมักงอกเพิ่มทีหลัง

3.5 ปัจจัยที่ทำให้แม่พิมพ์ถูกหรือแพง

ราคาแม่พิมพ์ขึ้นกับ 5 เรื่องนี้ รู้ไว้ก่อนจะช่วยให้ออกแบบชิ้นงานให้ทำแม่พิมพ์ง่ายขึ้น และอ่านใบเสนอราคาเข้าใจ

3.1 ขนาดและน้ำหนักชิ้นงาน

ชิ้นงานยิ่งใหญ่ เหล็กยิ่งก้อนใหญ่ ใช้เวลากัดนานขึ้น และต้องใช้เครื่องฉีดขนาดใหญ่ขึ้น แต่ขนาดอย่างเดียวไม่ได้กำหนดราคา ชิ้นใหญ่ที่ระบบแม่พิมพ์ง่ายอาจถูกกว่าชิ้นเล็กที่ซับซ้อน

3.2 รูปทรง รู และร่องด้านข้าง (undercut)

Undercut คือส่วนของชิ้นงานที่ขวางไม่ให้ดึงชิ้นงานออกจากแม่พิมพ์ตรงๆ เช่น รูด้านข้าง ขอเกี่ยว หรือเกลียวด้านใน แม่พิมพ์ต้องมีชิ้นส่วนที่เลื่อนออกด้านข้าง (slider) หรือดันเอียงออก (lifter) เพิ่มเข้ามา ทุกกลไกที่เพิ่มคือชิ้นงานเหล็กและเวลาที่เพิ่มขึ้น

3.3 จำนวนช่องในแม่พิมพ์ (cavity)

แม่พิมพ์ 1 ช่องฉีดได้ครั้งละ 1 ชิ้น แม่พิมพ์ 4 ช่องฉีดได้ครั้งละ 4 ชิ้น ยิ่งมีช่องมาก ค่าแม่พิมพ์ยิ่งสูง แต่ค่าฉีดต่อชิ้นจะต่ำลง เพราะเครื่องใช้เวลาต่อชิ้นน้อยลง

สำหรับล็อตเล็กหลักร้อยถึงหลักพันชิ้น แม่พิมพ์ช่องน้อยมักคุ้มกว่า

3.4 ผิวงาน สี และโลโก้

ผิวเงาแบบกระจกต้องขัดเหล็กละเอียดมาก ผิวทรายหรือผิวลายต้องทำผิวเหล็กเพิ่ม และโลโก้หรือตัวหนังสือนูนต้องแกะลงในเหล็ก ทั้งหมดนี้เพิ่มค่าแม่พิมพ์ไม่มาก แต่ข้อดีคือทุกชิ้นที่ฉีดออกมาจะมีโลโก้ทันที ไม่ต้องจ่ายค่าสกรีนทีหลังทุกล็อต

3.5 ระบบทางวิ่งพลาสติก (runner)

Runner คือทางที่พลาสติกร้อนวิ่งจากหัวฉีดไปเข้าแม่พิมพ์ ระบบทั่วไป (cold runner) พลาสติกในทางวิ่งจะแข็งตัวและถูกตัดทิ้งทุกรอบ ส่วนระบบ hot runner ทำความร้อนในทางวิ่งตลอด ไม่มีเศษพลาสติก แต่ค่าแม่พิมพ์สูงขึ้นมาก สำหรับล็อตเล็ก ระบบทั่วไปมักคุ้มกว่า

4.แม่พิมพ์เป็นของใคร ใครเก็บ ใครซ่อม?

เมื่อคุณจ่ายค่าแม่พิมพ์ แม่พิมพ์เป็นกรรมสิทธิ์ของคุณ ถ้าฝากแม่พิมพ์ไว้ที่โรงงาน เราเก็บรักษาไว้ให้พร้อมผลิตซ้ำ รับประกัน และซ่อมบำรุงให้ฟรีตลอดอายุการใช้งาน ล็อตต่อไปคุณจ่ายแค่ค่าฉีด

ถ้าต้องการยกแม่พิมพ์ไปฉีดที่โรงงานอื่น แจ้งเราแล้วเข้ามารับได้ทันที แต่การรับประกันและการซ่อมฟรีจะสิ้นสุดเมื่อแม่พิมพ์ออกจากโรงงาน

เรื่องนี้แต่ละโรงงานมีเงื่อนไขไม่เหมือนกัน บางแห่งเก็บค่าซ่อมแม่พิมพ์ทุกครั้งที่เสื่อมสภาพ บางแห่งไม่ได้เขียนไว้ชัดว่าใครเป็นเจ้าของ ไม่ว่าจะจ้างโรงงานไหน ให้ขอ 3 เรื่องนี้เป็นลายลักษณ์อักษรในใบเสนอราคา

• แม่พิมพ์เป็นกรรมสิทธิ์ของใคร
• เก็บที่ไหน และถ้าไม่ได้สั่งผลิตนานจะเป็นอย่างไร
• ค่าซ่อมบำรุงใครเป็นคนจ่าย

5.ทำแม่พิมพ์ใช้เวลากี่วัน?

ทำแม่พิมพ์ใช้เวลาประมาณ 45 วันหลังสรุปแบบ จากนั้นฉีดชิ้นงานตัวอย่างให้ตรวจ เมื่อคุณอนุมัติตัวอย่างแล้ว ผลิตจริงประมาณ 7 วันขึ้นกับจำนวน ควรเผื่อเวลารวมไว้ราว 2 เดือนนับจากวันสั่งทำแม่พิมพ์ถึงวันได้ของ

1. ส่งแบบ ประเมินราคาส่งรูป ชิ้นงานตัวอย่าง หรือไฟล์ Drawing รู้ราคาเบื้องต้นภายใน 1 ชั่วโมง
2. สรุปแบบ เริ่มสร้างแม่พิมพ์ประมาณ 45 วัน
3. ฉีดชิ้นงานตัวอย่างตรวจขนาด สี ผิวงาน ปรับจนชิ้นงานสมบูรณ์และถูกใจ
4. ผลิตจริงประมาณ 7 วัน ขึ้นกับจำนวนที่สั่ง
5. จัดส่งส่งฟรีด้วยรถของโรงงาน ในกรุงเทพฯ ปริมณฑล และจังหวัดใกล้เคียง

สองเรื่องที่ทำให้งานช้ากว่ากำหนดบ่อยที่สุด คือการแก้แบบหลังเริ่มทำแม่พิมพ์แล้ว และการตรวจชิ้นงานตัวอย่างช้า ถ้าแบบนิ่งตั้งแต่ต้นและตอบกลับเร็ว งานจะเดินตามกำหนด ดูรายละเอียดเพิ่มที่หน้า ขั้นตอนการสั่งผลิตกับเรา

6.ต้นทุนแฝง และวิธีเทียบใบเสนอราคา

• ค่าแก้แบบหลังเริ่มทำแม่พิมพ์ ยิ่งแก้ช้า ยิ่งแพง เพราะเหล็กถูกกัดไปแล้ว
• ค่าฉีดทดลองรอบเพิ่ม ถ้าใบเสนอราคารวมไว้จำนวนจำกัด
• ค่าซ่อมแม่พิมพ์ภายหลัง เมื่อแม่พิมพ์สึกจากการใช้งาน
• งานหลังฉีด เช่น สกรีน พ่นสี ประกอบ บรรจุ ซึ่งมักคิดแยก
• ค่าขนส่ง ถ้าโรงงานอยู่นอกพื้นที่ส่งฟรี

ก่อนจ่ายมัดจำค่าแม่พิมพ์กับโรงงานไหนก็ตาม ให้ถามคำถามในตารางนี้ เราใส่คำตอบของโรงงานเราไว้ให้เทียบด้วย

7.3 วิธีลดค่าแม่พิมพ์โดยไม่เสียคุณภาพ

1. สรุปแบบให้นิ่งก่อนเริ่มทำแม่พิมพ์การแก้ตอนยังเป็นไฟล์แทบไม่มีค่าใช้จ่าย การแก้หลังกัดเหล็กแล้วมีค่าใช้จ่ายทุกครั้ง
2. ตัด undercut ที่ไม่จำเป็นรูหรือร่องด้านข้างทุกจุดคือกลไกเพิ่มในแม่พิมพ์ ให้โรงงานช่วยดูแบบก่อนสรุป
3. ใส่โลโก้ในแม่พิมพ์ตั้งแต่แรกค่าแม่พิมพ์เพิ่มเล็กน้อย แต่ไม่ต้องจ่ายค่าสกรีนทุกล็อตไปตลอด

8.ต้องเตรียมอะไรก่อนขอราคาแม่พิมพ์

ยิ่งข้อมูลครบ ราคาที่ได้ยิ่งใกล้ราคาจริง เตรียม 6 อย่างนี้แล้วส่งมาทาง LINE ได้เลย

• รูปถ่าย ชิ้นงานตัวอย่าง หรือไฟล์ Drawing (2D หรือ 3D)
• ขนาดและน้ำหนักโดยประมาณ
• วัสดุและสี ถ้าไม่แน่ใจ ดู ชนิดของเม็ดพลาสติกที่นิยม หรือให้เราแนะนำ
• จำนวนที่ต้องการสั่งฉีดต่อครั้ง
• ผิวงาน โลโก้ หรือตัวหนังสือบนชิ้นงาน
• ชิ้นงานใช้ทำอะไร เช่น ต้องทนร้อน รับแรง หรือสัมผัสสารเคมี

คำถามที่พบบ่อยเรื่องค่าแม่พิมพ์